Kopya içerikli siteyi 30 saniyede ayırt etmek, bütün arşivi okumayı gerektirmez. Bir cümleyi aratmak, bir görseli tersine aramak ve hakkında sayfasına bakmak çoğu kopya veya spin siteyi eler.
1. Cümleyi tırnak içinde aratın
Yazıdan başlık olmayan, sayı veya özel isim içeren bir cümle seçin. Google’a tırnak içinde yapıştırın:
"İstanbul’da 2024’te 14 bin 200 konut satıldı"
Aynı cümle başka sitede, daha eski tarihle duruyorsa büyük ihtimalle kopyadır. Üç dört sitede birebir aynıysa metin ortak bir kaynaktan çekilmiştir; o site kaynak da olmayabilir. Sadece sizin baktığınız sitede çıkıyorsa bu test temiz geçer. Temiz geçmesi özgün olduğu anlamına gelmez, sadece bu cümle çalıntı değildir.
2. Görseli tersine aratın
Yazıdaki fotoğrafa sağ tıklayıp “görseli Google’da ara” deyin. Aynı kare haber ajansı, stok site veya daha eski bir blogda çıkıyorsa görsel o siteye ait değildir. Kopya siteler bunu gizleyemez: ya filigransız stok kullanırlar ya da rakip siteden indirirler. Özgün ekran görüntüsü, kendi çekimi veya üzerinde site adı olan grafik bu testi geçer.
3. Hakkında ve yazar satırına bakın
Yazar yok, hakkında yok, iletişim formu var ama adres ve isim yoksa site büyük ihtimalle içerik kabuğudur. “Uzman ekibimiz” deyip tek bir isim vermemek de aynı sinyaldir. Meşru küçük blogda da yazar satırı olmayabilir; bu tek başına ceza değil, ilk iki test kirliyse ağırlaşır.
30 saniyelik karar
- Cümle başka yerde eski tarihle duruyor: kopya.
- Görsel stok veya başka siteden: en azından görsel çalıntı.
- Yazar ve hakkında yok, cümle de başka yerde var: kapat.
- Üçü de temiz: siteye zaman ayır.
Google’ın mükerrer URL notu başka bir konu: aynı sitenin kendi kopyaları. Burada aradığınız, başkasının metnini kendi yazısı gibi sunan site.
Bu testlerin kaçırdığı şey
Spin metin tırnak aramasından kaçar. Cümleler değiştirilmiş, anlam aynı, kaynak yok. Bunu 30 saniyede anlamanın yolu üsluptur: her paragraf aynı uzunlukta, hiç somut tarih veya yer yok, “sonuç olarak” ile biten genel öğüt. Böyle yazı özgün de olabilir; kaynak ve örnek yoksa yine geçin.
Haber sitesinin ajans metnini kaynak göstererek kullanması kopya sayılmaz. Kaynak satırı yoksa ve metin ajansla aynıysa sayılır.
Sık sorulan sorular
Tek cümle başka sitede çıkınca site kesin kopya mıdır?
Hayır. Alıntı, ortak veri veya aynı basın bülteni de aynı cümleyi üretir. Yazının gövdesi birebir aynıysa ve tarih daha yeniyse kopyadır.
Yapay zekâ ile yazılmış site kopya mıdır?
Başka siteden alınmamışsa teknik olarak kopya değildir. Yine de kaynak, deney ve örnek yoksa okumaya değmez. Bu test onu da elemek için kullanılabilir.
Dizin veya rehber özetine güvenilebilir mi?
Hayır. Otomatik özet sitenin kendi cümlesini veya ana sayfa metnini kısaltır; metnin başka yerden gelip gelmediğini kontrol etmez. Özeti fikir için okuyun, kararı yukarıdaki üç testle verin.
